Tag Archives: afvallen

Vasten: wondermiddel of hype?

Vasten

Een aantal cliënten brachten me een aflevering van Dokters van Morgen, uitgezonden op 8 oktober over vasten onder de aandacht (Ref: 1). Ik kijk niet vaak dit soort programma’s omdat er zelden iets heel nieuws uit komt. Maar wat ik hoorde over de documentaire klonk wel spectaculair en mijn interesse was gewekt. In deze aflevering werden verschillende wetenschappers/artsen en patiënten geïnterviewd over de effecten en ervaringen met verschillende manieren van vasten. Vasten werd als een soort wondermiddel gepresenteerd als behandeling voor aandoeningen als kanker en reuma. De boodschap van deze aflevering vergt nogal wat nuance en er is behoorlijk wat mis met de conclusies die eraan worden verbonden. Iets wat ook de Volkskrant met mij eens is (Ref: 2). In dit artikel behandel ik stap voor stap waar het in deze documentaire fout gaat, wat er wel bekend is over vasten.

Dr. Samefko Ludidi

Als eerste werd Dr. Samefko Ludidi geïnterviewd. Hij heeft een boek geschreven over z’n eigen vastenmethode getiteld: De dr. Ludidi vastenmethode. Hij claimt dat het een makkelijke manier is om het lichaam naar de vetverbrandingsmodus te krijgen. Omdat langdurig vasten je koolhydraten zou opmaken en je dus vetten gaat verbranden. Ook helpt dit welvaartsaandoeningen voorkomen, ga je bij sporten eerder vetten aanspreken ipv koolhydraten en nog makkelijker afvallen.

Klinkt heel mooi, echter is dit al op een verkeerde aanname gebaseerd die iedereen die hoofdstuk 1 in een Inspanningsfysiologie boek niet zou maken. Het lichaam haalt z’n energie niet alleen uit koolhydraten totdat deze op zijn en gaat dan pas over op vetten. Een gezond lichaam haalt in rust juist voornamelijk energie uit vetten en een klein deel uit koolhydraten voor het zenuwstelsel (Ref: 3). De vetverbrandingsmodus is vooral een mooie marketingterm.

Het is waar dat minder fitte mensen moeilijker vet verbranden in rust, of tijdens activiteiten en dat vasten dit weer kan omkeren. Maar hetzelfde effect kan met vrijwel elk energie beperkt dieet behaald worden. Zodra het lichaam meer calorieën verbruikt dan het binnen krijgt, moet het vet verbranden om de essentiële functies in het lichaam van energie te voorzien. Als dat niet zou gebeuren ben je namelijk dood. Ook als je regelmatig conditietraining doet neemt het vermogen om vet te verbranden in rust en minder intensieve inspanning weer toe. Er zijn dus buiten vasten meerdere manieren om in deze ‘vetverbandingsmodus’ te komen. Ook wat betreft de welvaarstaandoeningen zou vasten goed kunnen helpen volgens Ludidi. Dat klopt, maar dat komt niet door het vasten maar door het energie tekort (Ref: 4-6).

Vasten en kanker

Vervolgens wordt de Italiaanse arts Valter Longo geïnterviewd. Hij heeft zelf een vastendieet gepatenteerd en laat maaltijdboxen verkopen om mensen te ‘beschermen, herstellen en verjongen’.  Volgens hem zorgt vasten bij proefdieren voor langer leven en minder tumoren. Ook verbetert het de hersenfunctie van een jonger dier. In het artikel van de Volkskrant werd het al aangehaald dat proefdieronderzoek vaak lastig te vertalen is naar mensen en dus niet direct als illustratie gebruikt kan worden. Bij patiënten die behandeld werden voor kanker waren er ook positieve resultaten in de vorm van minder misselijkheid a.g.v. chemotherapie en minder bijwerkingen.

Ook in een interview met artsen Judith Kroep en Hanno Pijl werden deze positieve ervaringen onderschreven. Er was zelfs sprake van dat een tumor in de borst door de combinatie van chemotherapie en vasten al helemaal was verdwenen. Verder hebben ze een studie uitgevoerd die wellicht nog gepubliceerd moet worden, waarin de patiënten die gingen vasten positieve resultaten lieten zien t.o.v. de andere groep. Detail: de andere groep mocht eten zoals ze wilden. Er kan dus alleen vastgesteld worden dat vasten in dit geval leidt tot betere resultaten dan mensen geen voedingsadvies geven en ze laten doen wat ze al deden.

Vasten en reuma

In een Duitse kliniek worden goede resultaten behaald met een intensief vasten protocol. (7-10 dagen vasten met alleen beetje sap als bron van voeding). Daarna in een plantaardig dieet verder omdat dat ontstekingen verminderd en dierlijke eiwitten en vetten ze juist bevordert. We weten echter al een tijdje dat ‘regulier’ gewichtsverlies of kracht- en conditietraining ook leiden tot een verbetering in ontstekingswaarden. (Ref: 7,8). Of dit wellicht nog beter gaat door alleen plantaardig te eten is nog niet bekend aangezien hier nog geen studies naar gedaan zijn. Hoewel het langer behouden van het resultaat met een plantaardig dieet me, hoewel anekdotisch, wel een groot voordeel lijkt. Naast de effectiviteit ben ik wel benieuwd of de reumapatiënten in die kliniek niet een grote hoeveelheid spierweefsel verliezen door deze vorm van crashdieet. Dit leidt misschien op langere termijn tot grotere problemen.

Resultaten van deelnemers:

Dan de resultaten van 6 weken vasten. De deelnemers kregen een persoonlijk vasten advies van Dr. Ludidi. En werden vooraf en na de 6 weken op verschillende parameters gemeten. O.a. lichaamsgewicht, huidplooien, omvangmetingen, bloeddruk en verschillende bloedwaarden. Even afgezien van het feit dat de omvangmetingen werden uitgevoerd met kleding erbij. De resultaten werden een beetje vreemd en onsystematisch gepresenteerd, maar waren over het algemeen positief te noemen. Echter is het 0,8-3,0 kg afvallen in 6 weken niet meteen iets wat niet te behalen valt via een gezond dieet. Ook de reductie in buikomvang en bloedwaarden waren niet schokkend te noemen.  

Algemene kritiek:

-Veel van de uitspraken worden gedaan op basis van onderzoek op proefdieren en niet op mensen.

-In de spaarzame onderzoeken met mensen worden geen vergelijkingen gedaan met andere dieetvormen of interventies, alleen met het dieet volgen wat de patiënten al volgden en waardoor ze mogelijk zelfs ziek zijn geworden.

-Veel van de geïnterviewden doen uitspraken die (nog) niet goed door onderzoek is te onderbouwen zoals vasten verjongd de cellen, of het is een reinigingskuur voor het lichaam.

Wat we wel weten:

-Een groot deel van de westerse bevolking heeft een behoorlijk ongezond voedingspatroon en een sedentaire leefstijl (Ref: 9).

-Veel  ‘welvaartsaandoeningen’ of leefstijl gerelateerde aandoeningen zijn zoals het tweede woord al aangeeft sterk te beïnvloeden door een gezondere leefstijl te hanteren (Ref: 9,10).

-Energietekort leidt tot afvallen, verbeteren vetpercentage, verlaging bloeddruk bloedwaarden (Ref: 9,10,11).

-Hoe dat energietekort bereikt wordt is minder van belang (Ref: 11).

Voordelen van vasten:

Dit alles betekent echter niet dat vasten niet werkt voor afvallen. Het is echter geen wondermiddels zoals het in deze aflevering van Dokters van morgen wordt gepresenteerd. Desondanks heeft het wel een aantal voordelen t.o.v. andere dieetvormen: Het is heel duidelijk wat je wel en niet mag eten/drinken. Namelijk niets waar calorieën in zitten. Dus water en koffie en thee zonder suiker en melk. Het is dus makkelijker om verleidingen te weerstaan omdat je minder daarmee geconfronteerd wordt. Voor sommige mensen is het dus wel degelijk een goede manier om af te vallen en gezonder te worden.

Referenties:

1. Dokters van nu: Vasten uitgezonden op 08-10-2019. https://zorgnu.avrotros.nl/uitzendingen/uitzending/item/vasten-dokters-van-morgen-08-10-2019/

2. – Vastendieet kan kanker voorkomen – Klopt dit wel? https://www.volkskrant.nl/wetenschap/vastendieet-kan-kanker-voorkomen-klopt-dit-wel~b009ba4b/?fbclid=IwAR0eFrhXgwsIsuTCDu9Pg8Hxe2q2GKsojvhO-_sN3Qe6xVzDTjCc0ZES0LQ&referer=https%3A%2F%2Fl.facebook.com%2F

3. Wilmore, J.H., Costill, D.L., Kenney, W.L. (2012). Energy Expenditure and Fatigue. Physiology of Sport and Exercise Fourth Edition. USA Human Kinetics.

4. Sarikaya, M., Coskun, A., Serteser, M., Unsal, I. Comparison of intermittent fasting versus caloric restriction in obese subjects: A two year follow-up. The Journal of Nutrition, health & aging 2017, 21, 6, 681-685.

5. Harvie, M.N., Pegngton, M., Nattson, et al. The effects of intermittent or continuous energy restriction on weight loss and metabolic disease risk markers: a randomized trial in young overweight women. International Journal of Obesity 2011, 35, 714-727.

6. Varady, Intermittent versus daily calorie restriction: which diet regimen is more effective for weight loss? Obesity reviews 2011, 12, 7 e593-e601.

7. Jung, S.H., Park, H.S., Kim, K.S. Effect of weight loss on some serum cytokines in human obesity: increase in IL-10 after weight loss. The Journal of Nutritional Biochemistry 2008, 19,6,371-375.

8. Lundberg, I.E. Molecular effects of exercise in patients with inflammatory rheumatic disease. Nature Clinical Practice Rheumatology 2008, 4, 597-604.

9. Donnelly, J.E., Blair, S.N., Jakicic, J.M. et al. Appropriate Physical Activity Intervention Strategies for Weight Loss and Prevention of Weight Regain for Adults. Medicine & Science in Sports & Exercise 2009, 41, 2, 459-471.

10. Colberg, S.R., Sigal, R.J., Yardley, J.E. et al. Physical Activity/Exercise and Diabetes: A Position Statement of the American Diabetes Association. Diabetes Care 2016, 39, 11, 2065-2079.

11. Talreja, A., Talreja, S., Talreja, R., et al. CRT-601 The VA Beach Diet Study: An Investigation Of The Effects Of Plant-based, Mediterranean, Paleolithic, And Dash Diets On Cardiovascular Disease Risk. JACC: Cardiovascular Interventions 2015, 8, 2 supplement.

Please follow and like us:

Nuchter trainen, wondermiddel of hype?

Nuchter trainen is conditietraining op een lege maag en is ook wel bekend als fasted cardio. Je ziet het regelmatig langskomen in de reguliere fitnessbladen en op social media. Het zou een enorm effectieve manier zijn om af te vallen, vet te verliezen en de conditie te verbeteren. Maar wat is het precies, werkt het en is het verstandig?

Please follow and like us:

Congres Bewust een Gezonde Leefstijl

Op 23 januari 2018 mag ik spreken over voeding en krachttraining op het congres Bewust een Gezonde Leefstijl! Het congres wordt georganiseerd door de afdeling Sportkunde van de Hogeschool InHolland te Haarlem.

Het is voor iedereen die geïnteresseerd is in gezondheid, lifestyle, voeding en/of training toegankelijk en er komt een groot aantal professionals spreken over deze onderwerpen.

Ik zal gaan spreken over voeding bij krachttraining. Natuurlijk is dit een breed onderwerp maar we gaan ons onder andere bezighouden met de vragen: Waar moet je rekening mee houden en op welke voedingsstoffen moet je letten? Ook is er natuurlijk ruimte voor vragen.

Inschrijving is gratis en kan bij onderstaande link maar wel noodzakelijk in verband met beperkte ruimte. Op de Facebookpagina van InHolland Haarlem Sportkunde staan meer details. Zie jullie daar!

Website: https://congressportkunde.wordpress.com/
Facebookpagina: https://www.facebook.com/SportkundeInholland/

Please follow and like us:

Gezonde leefstijl: stappen zetten, vasthouden en doorgaan – Gezond en Slank dag 31

Gezonde leefstijlDe afgelopen maand ging natuurlijk over gezonder en slanker worden, en natuurlijk hoe je dit op verschillende vlakken stap voor stap kan bereiken. Het belangrijkste daarin was niet om het perfect te doen, maar om het beter te doen dan je eerst deed en die stap te behouden in je leefstijl. Dit levert meer resultaat op langere termijn dan het zoveelste crash dieet. Maar wat waren de stappen die je kon nemen naar een gezonde leefstijl?

Please follow and like us:

Een gezonde leefstijl een gewoonte? – Gezond en Slank dag 29

gezonde leefstijlHet veranderen van leefstijl is lastig en kost moeite. Pas als je nieuwe gezonde leefstijl een gewoonte wordt kost het geen moeite meer. Dan is het ook veel makkelijker om je behaalde resultaat vast te houden. Maar hoe zorg je ervoor dat je gezonde leefstijl een gewoonte wordt?

Please follow and like us:

Honger? En dan? Gezonde tussendoortjes – Gezond en Slank dag 28

gezonde tussendoortjesAls je je voedingspatroon hebt aangepast om gezonder en soms minder te eten is dat soms even wennen. Wat doe je als je plotseling honger krijgt? Moet je dan op een houtje bijten of is het beter te kiezen voor een gezond tussendoortje?

Please follow and like us:

De 8 beste oefeningen om vet mee te verbranden – Gezond en Slank dag 27

vet verbrandenAls je bent gaan trainen sinds een paar weken ben je natuurlijk sowieso goed bezig. Maar welke oefeningen zijn het meest effectief om vet mee te verbranden? In deze video 8 van de beste oefeningen om zoveel mogelijk energie te verbruiken in een zo kort mogelijke tijd.

Please follow and like us:

Wondermiddelen om af te vallen – Gezond en Slank dag 26

Wondermiddelen om af te vallenOm af te vallen en gezonder te worden hebben we tot nu toe veel gebieden besproken. Verschillende trainingsvormen, beweging, voeding en je algemene leefstijl. Maar er zijn nog zoveel meer dingen die je kan doen om je doelen te behalen, of zit er veel onzin tussen?

Please follow and like us:

Vertraagt je stofwisseling na je 30e? – Gezond en Slank dag 24

Een gezond gewicht hebben en houden is veel makkelijker als je jong bent, maar na je 30e vertraagt je stofwisseling en wordt het moeilijker. Helaas niets aan te doen of is er wat anders aan de hand?

Please follow and like us:

Eiwitten en eiwitbronnen – Gezond en Slank dag 23

eiwitbronnenEiwitten zijn belangrijk voor je gezondheid en herstel na training. Het zijn de bouwstoffen in je lichaam en nodig om je lichaamsweefsels te onderhouden. Eiwitten zijn dan ook onmisbaar voor herstel en groei van spierweefsel. Maar hoeveel eiwitten moet je dan binnenkrijgen en hoe kan je dat het beste doen?

Please follow and like us:
RSS
Follow by Email
YouTube
YouTube
Instagram